Oude foto's van Sumar, zoals gebouwen, ansichtkaarten en klassenfoto's vindt u op:
sumar-in-beeld.jouwweb.nl


Dorpsgeschiedenis

Sumar ligt ongeveer 2 kilometer ten zuidwesten van het Bergumermeer. In de prehistorie was dat een gebied met rondtrekkende jagers en verzamelaars. Sporen van deze jagers/verzamelaars zijn gevonden nabij de oevers van het Bergumermeer, maar ook dichterbij Sumar zijn vondsten gedaan.

 

Tot en met de 19e eeuw was Sumar een boerendorp. In deze eeuw werd ook de heide ten zuiden van het dorp ontgonnen. In die tijd ontstond ook Sumarreheide. Aanvankelijk woonde men aldaar in zogenaamde "spitketen", later verschenen ook gewone stenen arbeiderswoningen. Bij de ontginning van de heide speelde boer Jelke Sjoerds Hoekstra een grote rol. Naar hem is een zandweg genoemd, ten zuiden van het dorp. Deze zandweg geeft nog een beeld hoe destijds de meeste wegen rondom Sumar er uit zagen. In de 20ste eeuw zijn de meeste zandwegen verhard. Jelke_Sjoersloane_4x3
De in 1769 gebouwde dorpskerk aan de Greate Buorren is de opvolger van een kort daarvoor afgebroken kerk. Weer dààrvoor heeft er waarschijnlijk een houten kerkje gestaan. Kerk_NH_Gr_Bu_4x3
In de 20ste eeuw verloor Sumar steeds meer zijn karakter als boerendorp. Met name in het noorden van het dorp, in de nabijheid van de Groningervaart (nu Prinses Margrietkanaal) vestigden zich allerlei industrieën. De zuivelfabriek van Sumar stond niet in het dorp, maar op De Harste, een buurschap ten zuidoosten van het dorp. Fabriek_Lijempf_1916_4x3
Korenmolen De Hoop is de enige korenmolen in de gemeente Tytsjerksteradiel. Hij is nog steeds in werking en wordt bediend door vrijwillige molenaars. Het is niet de enige molen die Sumar gekend heeft. Nabij de Bergumerdam hebben rond de eeuwwisseling (1900) twee molens gestaan:De molen van Pijbes, die al voor 1915 is afgebroken en de molen van Aalfs welke als molen tot circa 1927 het landschap sierde. Korenmolen_De_Hoop_4x3
Aan de Heerenweg stond een openbare school, in de volksmond de "Heideskoalle" genoemd. Deze werd nog voor de Tweede Wereldoorlog gesloten. In het dorp, aan de Master de Vrieswei, was tot 1976 een tweede openbare lagere school gevestigd. In 1909 werd buiten de dorpskom aan de Greate Buorren de christelijke lagere school gebouwd. Sinds 1976 zijn beide scholen te samen in één schoolgebouw gevestigd. School_OLS_heide_4x3
Master de Vries was hoofd der openbare lagere school in Sumar. Hij is bekend geworden als kweker van de aardappel met de naam "Bintje". Het kweekveld waar deze aardappel het levenslicht zag, lag op de plaats waar zich nu de straat Pastorijelannen bevindt. Master_De_Vries_portret_4x3
Tussen 1896 en 1948 was Sumar bereikbaar per tram. Sumar had een eigen station, dat gestaan heeft aan de Dr. Prinsweg. Nadat de tram verdwenen was, heeft het gebouw nog dienst gedaan als dorpshuis en woning. In de 80er jaren van de vorige  eeuw is het gebouw afgebroken. Tramstation_4x3

 

Top